تاریخ ایران زمین

تاریخ ایران

تاریخچه اکتشاف نفت در ایران
ساعت ۱۱:۳٥ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ٢٠ مهر ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: اکتشاف نفت

تاریخچه اکتشاف نفت در ایران با واگذاری امتیازات در اواخر دوره قاجاریه همراه است که ورود به آن ازاهداف این مقدمه خارج است امادرهر صورت اقدامات عملی اکتشاف نفت از سال1280با عقدقرارداد "دارسی" آغاز و در خرداد 1287با کشف میدان نفتی مسجد سلیمان وارد مرحله عملی گردید. بابروز جنگ جهانی اول رکورد اکتشاف فراگیرشد و تا سال 1307 که آغاز بحران اقتصادی جهانی بود جمعاًدو میدان نفتی دیگر یعنی هفتگل و نفت شهر کشف گردید. از سال 1309 تا سال 1312 مناقشات ایران و شرکت نفت بریتانیا رکودی دیگر بر روند اکتشاف وارد کرد ولی با تمام این احوال تا سال 1317 میدانهای بزرگی همچون نفت سفید، آغاجاری، پازنان و گچساران کشف شد.


از سال 1318 تا سال 1327 بعلت وقوع جنگ جهانی دوم تنها میدان "لالی" کشف شد. کشف این میدان در سال 1327 اولین اکتشاف مخزن "بنگستان" بشمار می آید. از اسفند ماه 1329 تا 1333 تاریخ انعقاد قرارداد کنسرسیوم رکودی کامل بر اکتشاف حکم فرما بود. از سال 1333 تا سال 1337 که فعالیت اکتشافی شرکت های عامل نفت آغاز شد منجر به کشف میدان اهواز (آسماری و بنگستان) و مخزن بنگستان میدان آغاجاری گردید. دهه 48-1338 این دهه یکی از مهمترین و پربارترین دهه های اکتشافات نفتی در جنوب غربی ایران و طی آن تعداد مخازن جدید کشف شده به 33 میدان می رسید که در مجموع حدود 46 درصد کل ذخایر در جای کشور در طی این دوره به اثبات رسیده است. در این دوره علاوه بر میدانهای کشف شد زاگرس، اولین میدان دریایی یعنی بهرگانسر در سال 1338 کشف گردید و متعاقب آن میدانهای دورود، سروش، سلمان ، اسفندیار، فروزان، نوروز، رشادت، پارس شمالی، هندیجان، و رسالت نیز کشف شد. دهه 57-1348 در این دهه که آخرین دهه قبل از انقلاب و سالهای پایانی استیلای شرکت های عامل نفت منابع ایران است، حجم فعالیت های اکتشافی به بالاترین مقدار خود می رسید و از تمامی امکانات بهمراه فناوری روز استفاده گردید ولی در هر صورت مقدار نفت در جای کشف شده به یک پنجم دهه قبل تا 12 هزار میلیون بشکه رسید. میدانهای کشف شده این دوره از نظر حجم ذخایر کوچک تا متوسط بحساب می آیند. دهه 67-1357 در این دهه اکتشاف با رکورد نسبی همراه بود که جنگ تحمیلی مهمترین عامل آن بوده است. در این دوره امکانات اکتشاف صرف امور تولید شد و میدانهای کشف شده مرتبط به فعالیتهایی است که قبل از انقلاب آغاز شده بود. دهه 77-1367 در دهه دوم بعد از انقلاب آهنگ فعالیت های اکتشافی بتدریج سرعت گرفت و امکانات بیشتری تخصیص داده می شد. با افزایش فعالیت ها مقدار نفت کشف شده در این دوره تقریباً دو برابر دوره قبل بود. از جمله مهمترین اکتشافات در این دهه، کشف میدان گازی پارس جنوبی است که جزو بزرگترین میادین گازی کشف شده در جهان می باشد. خاطر نشان می شود که عمده تغییرات و نگرش جدید به اکتشاف از سال 1376 آغاز شد که منطبق است با اجرای سیاست گذاری های جدید و توجه ویژه أی به اکتشاف که ماحصل آن در سال 1378 خودنمایی می کند